U vindt ons ook op
U aangeboden door
Resuschart 1 Detail

Het einde van de gebruiksaanwijzing?

Onze cultuur wordt steeds visueler, zo hoor je vaak zeggen. Mensen houden van beeld. Dat trekt de aandacht en dat is makkelijk te begrijpen. Dat zien we ook in de gebruiksaanwijzing. Misschien is de handleiding in haar papieren vorm wel ten dode opgeschreven. Want mensen willen vooral dat een apparaat zo eenvoudig is dat het geen uitleg nodig heeft. En als het dan toch moet, dan graag een instructiefilmpje.

Waar is de gebruiksaanwijzing?

Laatst kocht ik een printer. Daar zat geen papieren gebruiksaanwijzing meer bij. Het enige was een dvd, waar een filmpje op stond met daarop de verschillende stappen om het apparaat aan de gang te krijgen. Ik vind dat maar niks: je kunt niet in je eigen tempo of in je eigen volgorde door de tekst heengaan, en dat gaat mij over het algemeen veel te sloom. Maar ja, ik ben dan ook zo’n type dat elke gebruiksaanwijzing van begin tot einde leest.

Het voordeel van zo’n filmpje is natuurlijk wel dat je de handeling precies te zien krijgt. En dat is nu precies wat geschreven handleidingen zo lastig maakt. Als je kabels in apparaten moet stoppen en vervolgens op knoppen moet drukken, dan ben je bezig een fysieke handeling in tijd en ruimte uit te voeren. Dat laat zich goed verbeelden, maar wanneer je die handeling in woorden probeert te beschrijven, dan blijkt dat vaak knap lastig. Wat kun je allemaal niet fout doen als je de volgende reanimeerinstructies wilt uitvoeren!

  • Pas de kinlift toe, kantel het hoofd naar achteren en knijp de neus dicht.
  • Pas mond-op-mondbeademing toe.
  • Beadem 1 seconde zó dat de borstkas omhoog komt; laat het slachtoffer uitademen.
  • Geef in totaal 2 beademingen.

Een filmpje erbij kan dan enorm helpen. Maar dan toch nog graag wat tekst erbij, want, zoals Xaviera Ringeling in haar meest recente Tekstbladcolumn opmerkte, ook al dat visuele kan niet leven zonder tekst. En dus is de gebruiksaanwijzing op schrift vervangen door filmpjes met voice-over en plaatjes met begeleidende tekst.

Toch nog graag wat tekst erbij

Bij ons op het werk is er een nieuwe noodinstructie uitgedeeld. Op elke kamer, in elk onderwijslokaal en in alle grotere ruimtes hangt prominent “In case of emergency”: wat te doen in geval van een calamiteit. En helemaal volgens de mode van de dag is die instructie vooral in beeld uitgedrukt. Met een klein beetje begeleidende tekst. Vooral het derde plaatje trekt de aandacht: we moeten namelijk naar buiten zien te komen, maar hoe we dat moeten doen is me absoluut niet duidelijk: “loop naar buiten (of via de trap)”. En dan blijkt het kiezen van de juiste tekst bij dat toegankelijke en makkelijke beeld nog helemaal niet zo eenvoudig.

TrapDetail

[Dank aan collega Rob le Pair voor het suggereren van dit onderwerp]

Deel dit op sociale media:
    Over de auteur:

    Wilbert SpoorenWilbert Spooren is hoogleraar Taalbeheersing van het Nederlands aan de Radboud Universiteit Nijmegen.View all posts by Wilbert Spooren →

    Je kan reageren